Kiszonka dla bydła – co robić, by nie pleśniała?

Magazynowanie zboża jak przechowywać je prawidłowo
Magazynowanie zboża – jak przechowywać je prawidłowo?
12 lutego 2020
Ciekawostki z życia rolnika wsi zwierząt gospodarskich
Ciekawostki z życia rolnika, wsi, zwierząt gospodarskich
2 marca 2020

Kiszonka dla bydła – co robić, by nie pleśniała?

Kiszonka dla bydła co robić by nie pleśniała

Kiszonki przygotowywane z traw oraz kiszonki z kukurydzy są bardzo ważnym elementem diety bydła. Aby kiszonka była jednak odpowiednia dla zwierząt hodowlanych, musi być właściwie przechowywana. Szczególnym zagrożeniem jest pojawienie się pleśni. Jak można jej zapobiegać?

Kiszonka – ważna w żywieniu zwierząt

Dobór odpowiednich produktów paszowych dla bydła mlecznego oraz opasowego jest kluczowy dla ich zdrowia. Jako podstawowa pasza całoroczna stosowana jest wtedy kiszonka. Dla krów kiszonki są smacznym pokarmem, dlatego też jedzą je chętnie.

Kiszonka będzie mogła spełnić swoją rolę jako pasza tylko wtedy, gdy będzie ona posiadała odpowiednią jakość. Co warto wiedzieć o kiszonce i procesach jej produkcji? W jaki sposób zadbać o jakość kiszonki? Zapraszamy do sprawdzenia!

Czym jest kiszonka?

Kiszonka to rodzaj paszy objętościowej, która przeznaczona jest dla bydła. Najczęściej jest ona produkowana z tak zwanych zielonek, ale również bardzo popularna jest kiszonka kukurydziana, z ziemniaków, wysłodków buraczanych, liści. Kiszonka z traw nazywana jest także sianokiszonką – zawiera ona dużą ilość suchej masy na poziomie 40-50 proc.

Produkcja kiszonki prowadzona jest metodami naturalnymi w wyniku fermentacji w warunkach beztlenowych. Konieczne jest usunięcie nadmiaru powietrza, dlatego też masa musi być silnie ugniatana.

Dla uzyskania odpowiedniej jakości kiszonki o właściwych proporcjach cukru stosuje się także mieszanki różnych roślin. Niekiedy dodaje się do niej odpowiednie dodatki kiszonkarskie, na przykład bakterie kwasu mlekowego, aby pomóc w uzyskaniu właściwej jakości materiału paszowego.

Przechowywanie kiszonki:

  • kiszonka posiada formę bel owijanych folią, która zabezpiecza przed przedostawaniem się powietrza i uszkodzeniem kiszonki
  • umieszczana jest w pryzmach oraz w silosach, czyli w magazynach płaskich lub wieżowych – pionowych

Kiszonka przygotowana raz na rok może posłużyć gospodarstwu do następnej produkcji. Należy jednak pamiętać o tym, że musi być ona właściwie zabezpieczona przed czynnikami niszczącymi. W przeciwnym przypadku zepsuje się i nie będzie mogła spełnić swojej roli.

Zagrożenia dla kiszonki

Jeżeli rolnik zapomni o zasadach prawidłowego przygotowania oraz przechowywania kiszonki, może ona ulec szybkiemu zniszczeniu. Na co należy zwrócić szczególną uwagę?

Główne problemy to:

  • zebranie roślin na kiszonkę w nieodpowiedniej fazie wegetacji
  • niewystarczające posiekanie roślin na kiszonki na mniejsze elementy
  • zanieczyszczenie kiszonki, na przykład ziemią, obornikiem
  • niewłaściwe, nieszczelne zabezpieczenie kiszonki
  • niewystarczające zbicie kiszonki
  • brak regularnej kontroli

Głównym powodem strat jest zepsucie się kiszonki. Dochodzi do tego na skutek zaburzenia warunków beztlenowych. W rezultacie prowadzi to do zatrzymania się procesów fermentacyjnych, dlatego kiszonka nie może powstać.

Najczęściej w nieodpowiednich warunkach dochodzi do rozwoju niewłaściwej flory bakteryjnej. Zamiast bakterii kwasu mlekowego rozwijają się bakterie innych rodzajów.

Również dużym zagrożeniem jest pleśnienie kiszonki, które wywoływane jest przez określone gatunki grzybów, czyli pleśnie. Wytwarzają one szkodliwe mykotoksyny (substancje toksyczne wytwarzane przez grzyby), które mogą przyczynić się również do pojawienia chorób u bydła.

Skupmy się tutaj właśnie na tym zagrożeniu, ponieważ problem pleśnienia kiszonki dotyka wielu rolników.

Co powoduje pleśnienie kiszonki?

Bezpośrednią przyczyną pleśnienia kiszonki, jak zostało wspomniane wcześniej, są grzyby, czyli pleśnie. Stanowią one zagrożenie dla różnych produktów spożywczych, w tym także dla pasz podawanych zwierzętom hodowlanym.

Do namnażania pleśni dochodzi w sprzyjających warunkach, czyli wtedy, gdy panuje odpowiednia temperatura oraz wilgoć. Dotyczy to także kiszonek, które przechowywane są najczęściej na zewnątrz, gdzie narażone są na liczne czynniki stanowiące zagrożenie.

Głównymi przyczynami pleśni w kiszonce są:

  • nieodpowiednie zabezpieczenie kiszonki przed czynnikami zewnętrznymi
  • niewłaściwe – niewystarczające ubicie kiszonki

Pierwszy powód najczęściej związany jest albo z niewłaściwym okryciem kiszonki, albo też wynika ze zniszczenia folii, która może być uszkodzona przez zwierzęta, na przykład gryzonie, koty, psy, ptaki, dzikie zwierzęta, albo też porwana przez wiatr lub uszkodzona w inny sposób.

Właśnie dlatego rolnik powinien pamiętać o zastosowaniu dobrej jakości folii o wyższej odporności na uszkodzenia mechaniczne, a także o systematycznym kontrolowaniu zabezpieczeń. Gdy zauważane są dziury, zaleca się spryskanie kiszonki preparatem z kwasem propionowym oraz zaklejenie jej mocną taśmą naprawczą.

Do pojawienia się pleśni może dojść także na skutek niewystarczającego ubicia kiszonki. Warto pamiętać o tym na etapie jej przygotowywania.

Podsumowując, problem pleśni w kiszonce dla bydła jest przede wszystkim kwestią nieodpowiedniego zabezpieczenia materiału na kiszonkę, a także jego niewystarczającego ubicia. Warto o tym pamiętać, aby ochronić kiszonkę przed zniszczeniem oraz przed wynikającymi z tego stratami finansowymi!