Oleje techniczne – czyli jakie?

Jakie rośliny oleiste uprawiane są w Polsce
Jakie rośliny oleiste uprawiane są w Polsce?
12 listopada 2019
Oleje paszowe co to jest i jak się podaje
Oleje paszowe – co to?
2 grudnia 2019
Oleje techniczne czyli jakie

Do olejów technicznych zalicza się szeroką gamę różnych typów olejów. Wśród nich znajdują się również olej roślinne, które pozyskiwane są z roślin oleistych. Czym dokładnie są roślinne oleje techniczne? W jaki sposób są pozyskiwane? Jakie posiadają zastosowanie? Zapraszamy do sprawdzenia!

Olej roślinny – szerokie zastosowanie

Najczęściej oleje roślinne kojarzone są jako oleje przeznaczone do spożycia. Rzeczywiście, oleje spożywcze są jednym z głównych celów uprawy roślin oleistych, lecz warto zaznaczyć, że również posiadają one szereg innych zastosowań.

Skupmy się tutaj na przeznaczeniu roślin oleistych na oleje techniczne. Co warto wiedzieć na ich temat?

Czym są oleje techniczne?

Olejami technicznymi nazywa się szeroką grupę olejów, które posiadają zastosowanie techniczne – przemysłowe. To nazwa stosowana najczęściej w celu odróżnienia olejów tego typu od olejów spożywczych – przeznaczonych do spożycia.

Do wytwarzania olejów technicznych stosuje się różne składniki. Mogą one bazować na surowcach petrochemicznych, lecz również spotykane są oleje techniczne roślinne, czyli pozyskiwane z roślin.

Ze względu na swoje różne właściwości roślinne oleje techniczne posiadają również rozmaite zastosowanie.

Z jakich roślin oleistych produkuje się oleje techniczne?

Do wytwarzania olejów technicznych stosuje się rośliny oleiste. Tym terminem określana jest szeroka paleta roślin, które charakteryzują się dużą zawartością tłuszczów roślinnych.

Rośliny oleiste są uprawiane również w Polsce. To wiele gatunków, które różnią się pomiędzy sobą konkretnymi cechami. Wpływają one również na ich zastosowanie.

Do wytwarzania olejów technicznych najczęściej używane są:

  • olej rzepakowy
  • olej słonecznikowy
  • olej sojowy

Olej rzepakowy jest olejem pozyskiwanym z rzepaku. To jedna z najczęściej uprawianych roślin oleistych.

Również w przemyśle wykorzystuje się olej słonecznikowy, czyli wytwarzany z nasion słonecznika.

Warto wskazać także na olej sojowy, który również pozyskiwany jest w Polsce. Tego typu olej wytwarzany jest z nasion soi.

Produkcja olejów technicznych

Powyższe rodzaje olejów produkowane są metodą tłoczenia oraz ekstrakcji z wykorzystaniem rozpuszczalników.

Do celów przemysłowych – technicznych stosuje się oleje rafinowane, czyli poddawane ekstrakcji. Jest ona prowadzona przede wszystkim na nasionach i innych częściach roślin, które zostały już poddane pierwszemu i drugiemu tłoczeniu. Do ekstrakcji stosowane są najczęściej benzyna ekstrakcyjna oraz heksany.

Proces ekstrakcji powoduje także rafinację, czyli oczyszczenie oleju z określonych substancji, w tym przypadku z substancji, które są podatne na wysokie temperatury oraz skracają trwałość oleju.

Zastosowanie olejów technicznych z roślin oleistych

Rośliny oleiste, z których produkowane są oleje techniczne, posiadają bardzo szerokie zastosowanie w wielu dziedzinach ludzkiego życia.

Oleje techniczne z roślin oleistych posiadają właściwości, które powodują, że są one powszechnie używane przy wytwarzaniu wielu typów produktów chemicznych. Stanowią one wówczas alternatywę dla produktów petrochemicznych. Przez to mogą również być przyjazne dla środowiska naturalnego.

Przykładowe zastosowanie roślinnych olejów technicznych:

  • produkcja biopaliw – z olejów roślinnych wytwarza się biodiesel, czyli paliwo przeznaczone do samochodów z silnikiem typu diesla
  • produkcja środków smarnych, na przykład smarów, olejów stosowanych do maszyn, samochodów
  • produkcja lakierów oraz farb i innych środków do malowania, impregnacji nawierzchni
  • produkcja stearyny roślinnej – stosowana jest przy wyrobie świec, kosmetyków, wybranych artykułów spożywczych
  • produkcja elastomerów – kauczuku syntetycznego i innych mieszanek gumowych, na przykład na uszczelki, taśmy transportowe
  • produkcja środków ochrony roślin

W związku z tym oleje techniczne wytwarzane z roślin mogą posiadać bardzo szerokie zastosowanie w różnych dziedzinach przemysłu.

Roślinne oleje techniczne a zawartość siarki i fosforu

Skupmy się tutaj jeszcze na jednej kwestii, a mianowicie na zawartości siarki, a dokładnie popiołu siarczanowego (SA) i siarki oraz fosforu w olejach technicznych.

Duża ilość siarki oraz fosforu jest niebezpieczna dla silników typu diesel i może przyczyniać się do skrócenia ich żywotności. Dodatkowo związki te powodują szybsze zapychanie się filtrów cząsteczek stałych, co skutkuje koniecznością częstej wymiany tych komponentów.

Problem ten dotyczy także olejów technicznych pozyskiwanych z roślin, a dokładnie biodiesla. Właśnie dlatego stosuje się wtedy specjalne dodatki uszlachetniające, które chronią przed powstawaniem tych szkodliwych związków. Paliwa tego typu określane są jako Low SAPS albo też jako oleje niskopopiołowe.

Zawartość oleju Low SAPS:

  • popiół siarczanowy <0,5%
  • fosfor 0,05%
  • siarka <0,2%

Podsumowując, oleje techniczne pozyskiwane są także z roślin. Najczęściej spotyka się oleje techniczne rzepakowe, słonecznikowe oraz sojowe. Tego typu oleje mają bardzo szerokie zastosowanie w przemyśle. Są one używane między innymi do produkcji biodiesla, ale również innego rodzaju wyrobów przemysłowych.