Rośliny strączkowe w Polsce

Zboża uprawiane w Polsce
Zboża uprawiane w Polsce
22 grudnia 2019
Ile żyje świnia
Ile żyje świnia?
12 stycznia 2020
Rośliny strączkowe w Polsce

Rośliny strączkowe, do których zalicza się między innymi soję, fasolę czy groch, są powszechnie uprawiane także w Polsce. Co warto wiedzieć na temat strączków? Zapraszamy do zapoznania się z naszym artykułem!

Czym są rośliny strączkowe?

Roślinami strączkowymi, inaczej roślinami motylkowymi albo grubonasiennymi nazywa się rośliny zaliczane do bobowatych, które charakteryzują się dużymi strąkami zwierającymi nasiona.

Rośliny te posiadają cechę charakterystyczną – współżyją one z tak zwanymi bakteriami brodawkowymi, co powoduje wiązaniem wolnego azotu. W rezultacie mogą one poprawiać żyzność gruntów. To powoduje, że są one stosowane również jako przedplony w rolnictwie.

Są one powszechnie uprawiane jako rośliny jadalne oraz jako rośliny pastewne, w tym stosowane są jako pasza oraz jako zielony nawóz. Posiadają bardzo dobre właściwości odżywcze. Są ważnym elementem gospodarki rolnej.

Rodzaje roślin strączkowych – spożywcze i pastewne

Rośliny strączkowe można podzielić na dwie kategorie, a mianowicie na rośliny spożywcze oraz na rośliny pastewne.

Spożywcze rośliny strączkowe to rośliny przeznaczone do spożycia przez ludzi. Ze względu na liczne właściwości odżywcze są ważnym źródłem pożywienia. Na szczególną uwagę zasługuje duża zwartość pełnowartościowego białka, która wynosi od 20% do nawet 42% w zależności od gatunku. Są one częstym składnikiem diety wegetariańskiej oraz wegańskiej jako zamiennik mięsa.

Rodzaje spożywczych roślin strączkowych:

  • bób
  • ciecierzyca
  • fasola
  • groch
  • soczewica
  • soja
  • fasolnik

Dodatkowo, uprawiane są także inne rodzaje roślin strączkowych, na przykład egzotyczne odmiany fasoli jak fasola azuki, mungo, orzechy ziemne, wspięga pospolita czy nikla indyjska.

Rośliny strączkowe mogą być również używane jako pasza. Tutaj także o ich szerokim zastosowaniu decydują pozytywne właściwości odżywcze, czyli duża zwartość białka. Rośliny te wyróżniają się również bujnymi plonami, dlatego stosowanie ich jako pasze jest przystępne cenowo.

Rodzaje pastewnych roślin strączkowych:

  • łubin wąskolistny, żółty i inne
  • bobik
  • peluszka
  • wyka kosmata i siewna
  • seradela pastewna

Produkowane z roślin pastewnych pasze posiadają bardzo szerokie zastosowanie w różnych gospodarstwach hodowlanych. Są one przeznaczone między innymi do skarmiania nimi bydła oraz trzody chlewnej.

Rośliny strączkowe w polskim rolnictwie

Strączki stanowią również ważny element polskiego rolnictwa. Chociaż największy obszar zasiewów zajmują zboża, to jednak także uprawiane są u nas rośliny strączkowe.

W Polsce większość roślin strączkowych przeznaczona jest na pasze. Szacuje się, że na rośliny strączkowe pastewne wykorzystuje się nawet połowę obszaru zasiewów w porównaniu z roślinami strączkowymi spożywczymi.

Rośliny te uprawiane są niemalże na terenie całego kraju. Pola obsiane tymi gatunkami roślin dominują między innymi w województwach lubelskim, pomorskim, zachodniopomorskim, a także mazowieckim. Najmniejsza ilość upraw znajduje się w województwach śląskim, opolskim oraz podkarpackim.

Wśród najczęściej uprawianych roślin strączkowych w Polsce znajdują się:

  • groch siewny – ogólnoużytkowy oraz pastewny
  • łubiny – głównie odmiana wąskolistna, która stosowana jest jako roślina pastewna
  • bobik – wykorzystywany także jako roślina pastewna na pasze
  • wyka siewna – stosowana jako pasza
  • soja – wykorzystywana do produkcji wysokobiałkowych pasz, jako produkt spożywczy, często w diecie wegetariańskiej, a także do produkcji oleju sojowego

Regionalnie na terenie Polski uprawiane są również innego rodzaju rośliny strączkowe, w tym między innymi są to różne odmiany fasoli, ciecierzyca, soczewica czy bób.

Uprawa roślin strączkowych

Rośliny strączkowe mogą być wymagające w uprawie. Wynika to przede wszystkim z ich wymagań glebowych. Do wzrostu roślin strączkowe potrzebują gleby zasobnej w odpowiednie składniki odżywcze, dlatego też konieczne jest stosowanie właściwych nawozów.

Rośliny te są narażone również na różne schorzenia, co powoduje, że rolnicy muszą pamiętać o stosowaniu właściwych środków ochrony roślin.

Bardzo często rośliny strączkowe uprawiane są również w połączeniu ze zbożami. Wśród spotykanych mieszanek znajdują się między innymi: jęczmień jary oraz groch, pszenżyto jare oraz łubin wąskolistny czy też owies oraz groch peluszka.

Na wysokość plonów roślin strączkowych wpływają przede wszystkim:

  • dobrane odmiany roślin
  • warunki pogodowe
  • zabiegi agrotechniczne
  • rodzaj gleby, w tym jej zasobność w składniki pokarmowe oraz odczyn pH
  • przedplon

Wobec tego konkretne wyniki, jakie można osiągnąć poprzez wysiew roślin motylkowych – strączkowych jest zależny od wielu czynników.

Przykładowe plony określonych roślin strączkowych:

  • groch spożywczy 2-3 t/ha
  • groch pastewny 1,5-2 t/ha
  • bobik 30 dt/ha
  • łubin wąskolistny 2,0-2,5 t/ha
  • łubin żółty 1,0-1,5 t/ha

Podsumowując, rośliny strączkowe są również uprawiane w Polsce i stanowią one ważny element polskiego rolnictwa. Najczęściej w naszym kraju wysiewane są rośliny strączkowe pastewne, które przeznaczone są na wysokoenergetyczne oraz wysokobiałkowe pasze.